Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu – Thách thức hay cơ hội cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam?

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với các tập đoàn đa quốc gia: cơ chế Thuế Tối thiểu Toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT) chính thức được nhiều quốc gia triển khai, trong đó có Việt Nam. Với mức thuế suất tối thiểu 15% dành cho các tập đoàn có doanh thu hợp nhất từ 750 triệu EUR/năm, GMT đang làm thay đổi căn bản “cuộc chơi” về đầu tư quốc tế.

Vậy GMT sẽ tác động thế nào đến doanh nghiệp FDI tại Việt Nam? Và đâu là chiến lược để thích ứng?

 1. Vì sao Thuế Tối thiểu Toàn cầu trở thành vấn đề nóng?

Trong nhiều thập kỷ, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là “vũ khí” quan trọng của Việt Nam để thu hút FDI. Các chính sách miễn thuế 4 năm, giảm 9 năm, hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm đã trở thành động lực lớn cho các tập đoàn công nghệ, sản xuất đặt nhà máy tại Việt Nam.

Tuy nhiên, khi GMT được áp dụng:

• Nếu doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ phải nộp thuế TNDN 5% nhờ ưu đãi, thì công ty mẹ ở nước ngoài sẽ phải nộp thêm 10% để đủ mức 15%.
• Nghĩa là: ưu đãi thuế tại Việt Nam không còn giá trị tuyệt đối, và doanh nghiệp FDI có thể không còn thấy đây là lợi thế so sánh.

Điều này tạo nên áp lực lớn đối với chiến lược thu hút đầu tư của Việt Nam và buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc hoạt động để duy trì hiệu quả.

2. Những tác động thực tiễn đối với doanh nghiệp FDI

a. Lợi thế thuế bị thu hẹp
Doanh nghiệp FDI sẽ phải đánh giá lại “giá trị thực” của ưu đãi thuế. Việc đầu tư vào Việt Nam không còn dựa trên chi phí thuế thấp, mà phải gắn với các yếu tố khác như: chuỗi cung ứng, lao động, hạ tầng, thị trường.

b. Tăng chi phí tuân thủ
Các tập đoàn sẽ phải lập báo cáo tính thuế GMT theo chuẩn OECD, trong khi hệ thống kế toán – thuế Việt Nam vẫn đang trong quá trình điều chỉnh để tương thích. Điều này đồng nghĩa với chi phí kiểm toán, tư vấn, quản trị rủi ro tăng lên.

c. Nguy cơ tranh chấp xuyên biên giới
Sự khác biệt trong cách tính thuế, chi phí hợp lệ, hay xác định lợi nhuận chịu thuế giữa Việt Nam và nước ngoài có thể dẫn đến tranh chấp thuế quốc tế – lĩnh vực vốn phức tạp và tốn kém.

d. Tái cấu trúc đầu tư
Một số tập đoàn sẽ cân nhắc lại việc phân bổ lợi nhuận, chuyển giá, hay cơ cấu pháp nhân tại Việt Nam. Điều này ảnh hưởng đến chiến lược dài hạn và có thể dẫn đến làn sóng điều chỉnh đầu tư.

 3. Doanh nghiệp cần làm gì ngay trong năm 2025?

Để không bị động trước GMT, doanh nghiệp FDI tại Việt Nam cần:

1.     Rà soát lại ưu đãi thuế: Xem ưu đãi hiện tại có còn thực sự mang lại lợi ích sau khi áp dụng GMT.

2.     Đánh giá nghĩa vụ bổ sung: Tính toán mức thuế có thể phát sinh tại nước sở tại của công ty mẹ.

3.     Cơ cấu lại chuỗi giá trị: Cân nhắc phân bổ lợi nhuận, chi phí, hoặc mô hình đầu tư để tối ưu hiệu quả.

4.     Tăng cường minh bạch báo cáo: Chuẩn bị hệ thống kế toán – thuế theo chuẩn quốc tế để giảm rủi ro tranh chấp.

5.     Tham vấn pháp lý – thuế chuyên sâu: Đây không chỉ là vấn đề tài chính mà còn liên quan chặt chẽ đến pháp lý quốc tế, hợp đồng và chiến lược đầu tư.

 4. Vai trò của tư vấn pháp lý trong bối cảnh mới

Tại công ty Luật TNHH Celigal, chúng tôi nhìn nhận rằng GMT không chỉ là thách thức, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc đầu tư một cách bền vững.

Với kinh nghiệm đồng hành cùng nhiều tập đoàn đa quốc gia tại Việt Nam, chúng tôi cung cấp:

• Đánh giá tác động GMT đối với từng mô hình kinh doanh cụ thể.
• Tư vấn tái cấu trúc đầu tư – tài chính, hạn chế rủi ro và tối ưu lợi ích.
• Rà soát, soạn thảo hợp đồng và thỏa thuận liên doanh phù hợp với GMT.
• Đại diện doanh nghiệp trong tranh chấp thuế quốc tế hoặc làm việc với cơ quan quản lý.

 Kết luận

Thuế Tối thiểu Toàn cầu sẽ định hình lại dòng vốn đầu tư quốc tế và chiến lược kinh doanh của các tập đoàn trong thập kỷ tới. Đối với doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, hành động ngay trong năm 2025 chính là chìa khóa để không chỉ tuân thủ mà còn biến thách thức thành lợi thế.

Celigal sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình này – từ phân tích rủi ro, xây dựng giải pháp đến triển khai chiến lược pháp lý – thuế toàn diện.

Đừng chờ đến khi bị động – hãy bắt đầu chuẩn bị ngay hôm nay.